علامه طباطبایی
جمعه - 2019 سپتامبر 20 - 21 محرم 1441 - 29 شهريور 1398
ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 253520
تاریخ انتشار : 30 بهمن 1397 0:0
تعداد بازدید : 122

در نشست علمی امتداد اعتباریات علامه طباطبایی در علوم اجتماعی در مجمع عالی حکمت اسلامی مطرح شد

گزارش نشست تبیین نظریه اعتباریات علامه طباطبایی

دکتر حجت‎الاسلام والمسلمین ابوالفضل کیاشمشکی در نشست علمی امتداد اعتباریات علامه طباطبایی در علوم اجتماعی در مجمع عالی حکمت اسلامی گفت: با یک بدایه و نهایه خواندن و آموزش فلسفه دیدن نباید تصور کنیم که فلسفه دان شدیم؛ علامه طباطبایی لایه‎های عمیقی از فلسفه اسلامی بروز داده است.

حجتالاسلام والمسلمین ابوالفضل کیاشمشکی در نشست علمی امتداد اعتباریات علامه طباطبایی در علوم اجتماعی در مجمع عالی حکمت اسلامی گفت: اگر یک محقق به دنبال فلسفه خاصی برود به آن جهت نیز متمایل می‏ شود و میتواند توان متقاعد کردن دیگران را نیز داشته باشد.

وی افزود: استحکام مبانی فلسفی از مهمترین جهاتی است که باید در جهت حفظ حکم اسلامی اقدام کرد؛ یکی از نقدهای جدی پرفسور لگن هاوزن آن است که برخی از فضلای حوزوی که به شکل عمیق فلسفه اسلامی نخوانده اند در عرصه شناخت فلسفه غرب وارد می شوند و اگر این فهم حکمت اسلامی خود را ارتقا نبخشند دچار تشکیکات عمیق خواهند شد.

وی تصریح کرد: با یک بدایه و نهایه خواندن و آموزش فلسفه دیدن نباید تصور کنیم که فلسفه دان شدیم؛ علامه طباطبایی لایههای عمیقی از فلسفه اسلامی بروز داده است.

وی گفت: در بدایه مباحث وجود شناسی و وجودشناسی و مباحث مرتبط به وجود ایشان در آثار ملاصدرا نیز دیده میشود ولی در کتاب اصول فلسفه و روش رئالیسم امتداد حکمت اسلامی و صدرایی در این اثر به خوبی روشن است.

استاد حوزه بیان کرد: در این کتاب در مقابل ماتریالیسم دیالکتیک قرار می گیرند و ادبیات جدیدی در عرصه فلسفه پدید می آورند و شکل کار فلسفی به شکل کار فلسفه تطبیقی تبدیل میشود.

کیاشمشکی اظهارکرد: متاسفانه بسیاری از طلابی که فلسفه میخوانند ممکن است اصول فلسفه را مطالعه نکنند ولی این کتاب بسیار مهم است زیرا به بحث اعتباریات اشاره شده است؛ نظریه اعتباریات بسیار مهم وراهگشا است.

عضو هیئت علمی جامعهالمصطفی(ص) تصریح کرد: رسائل مستقلی از علامه در دو مجموعه منتشر شد که یکی از آنها رسائل توحیدی است و دیگری رسائل سبعه است؛ ایشان حلقه های علمی دقیقی را مرتبط به مباحث صدرایی بیان میکند که دو مقاله ایشان در باب اعتباریات است.

وی گفت: ایشان در رساله اعتباریات نظریه خود را بیان میکند و با تمام تواضع خود بیان می‏ کند که اگر چه دیگران مطالبی دارند ولی مطالب ما در این رساله بی‏ سابقه است؛ توجه مستقل به بحث اعتباریات و ساختار دادن به بحث اعتباریات، مختص به علامه است.

کیاشمشکی اظهارکرد: رساله المنامات و نبوات از دیگر رسالات مرحوم علامه است؛ بوعلی سینا در نمتهای هشتم تا دهم به این بحث می پردازد؛ علامه رساله مستقلی در باب المنامات و نبوات دارد؛ ایشان فلسفه این موضوعات را در آن رساله بیان میکند.

وی گفت: ایشان در این رساله به تشریح سیستم شناختی انسان می پردازد که چگونه به این شناخت دست پیدا می‏ کند؛ مناسب ترین عنوانی که به این بحث می پردازد فلسفه عمل است که اصولا انسان برای انجام کارهای خود روی چه اصولی استوار است؛ علامه در این رساله به این بحث می پردازد.

وی افزود: اعتبار به معنی عبور است؛ معادل فارسی اعتبار، گذار است و این مفهوم شکل پیچیده و فلسفی و دقیق به خود میگیرد که میتوانیم با این رویکرد پدیده هایی را معبر پدیدههای دیگر قرار دهیم. اعتباریات را با آیینه مثال می‏زنند و مباحثی چون عبرت گیری را نیز در این خصوص مطرح میکنند؛ علامه بیان میکنند که ذهن ما این توانایی را دارد که چیزی را چیز دیگری ببیند زیرا همه موجودات چنین توانایی را ندارند؛ شاید وجه تمایز اصلی ما با حیوانات به همین وجه اعتبارگری بازگردد و زبان از نمونههای مهم بحث اعتبار است.

این استاد حوزه تصریح کرد: به عنوان مثال نام علامه روی تابلو نوشته شده است در حالی که علامه در این دنیا نیست ولی مفاهیم اعتباری و معنایی را با این کلمه در مییابیم.

وی گفت: در ادبیات این نظریه را به بحث مجاز در نظریه سکاکی ارجاع می‌دهند؛ نخست اینکه اگر کلمه ای را مجازا به کار می بریم، صرفا یک جابجایی لفظی است؛ نظریه سکاکی، حقیقت ادعایی است؛ این بحث سرآغاز خوبی برای رسیدن به این بحث است.

وی یادآورشد: در فلسفه و خصوصا در نظریه علامه بحث نظریه ملاصدرا در عرصه وجود ذهنی بسیار مهم است؛ ملاصدرا در بحث وجود ذهنی به دنبال بیان دو وجود خارجی و ذهنی نیست بلکه یک تبیین پیچیده ای در این زمینه بیان میکند.

کیاشمشکی گفت: ملاصدرا بیان می کند که فضای ذهنی ما شبیه فضای عینی با خدا است و همانگونه که خدا موجوداتی رادر فضای عینی خلق می کند این توانایی را به انسان داده است که در ذهن خود موجوداتی را خلق کند.

وی یادآورشد: در نظریه اعتباریات عنصر خلاقیت ذهن بسیار مهم است و اعتبارات محصول کنش خلاقانه ذهن هستند؛ اگر خلاقیت ذهنی نبود نمی توانستیم عینیات را معنی به زبان بیاوریم.

وی گفت: حالت انیماتوری و زنده انگاری حاصل خلاقیت انسان است و عنصر دیگری دخیل نیست؛ در زمانی که یک فیلم تماشا میکنیم گویا محتوای فیلم زنده است درحالی که می دانیم آن محتوا زنده نیست ولی گاهی اوقات زندگی ما در آن فیلم رقم می خورد و با شخصیت های فیلم همزاد پنداری می کنیم.

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص) تصریح کرد: این همان انگاری بهترین لغتی است که میتوان در باب اعتباریات بیان کرد؛ کتاب نهایه علامه یک سری رنگ روی کاغذ سفید است ولی وقتی آن را مطالعه می کنیم وارد فضاهای خاصی می شویم که در آن حقایقی را میبایم؛ این فضا، فضای فیزیکال نیست بلکه فضای اعتباری است.

وی گفت: علامه طباطبایی در نهایه پس از تقسیم علم به حضوری و حصولی بیان می کند که علوم حصولی به علوم حضوری برگشت پیدا می کند.

منبع: خبرگزاری ایکنا



نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

درباره علامه محمد حسین طباطبایی

علامه طباطبائی، فیلسوف، عارف، مفسر قرآن، فقیه و اسلام شناس قرن بود. مظهر جامعیت، اوج اندیشه، بلندای معرفت، ستیغ صبر و شکیبایی و سینه سینای اسرار اولیای الهی بود. زمین را هرگز قرارگاه خود نپنداشت؛ چشم به صدره المنتهی داشت و سرانجام در بامدادی حرن انگیز چهره از شیفتگان و مریدان خود مستور ساخت و آنان را که از شهد کلام و نسیم نگاه و فیض حضورش سرمست بودند در حسرتی ابدی باقی گذارد.
allameh@allametabatabaei.ir
021-81202451
تهران، بلوار کشاورز، خیابان شهید نادری، نبش حجت دوست، پلاک 12